Mare de Groot realiseren living lab

Als dienst Studentzaken hebben we de taak studenten meer te betrekken bij de ontwikkeling en vernieuwing van het onderwijs. Het realiseren van Living Lab was een voorbeeld van ‘practice what you preach’. We hebben participatie handen en voeten gegeven; we hebben laten zien hoe dat kan.

Mare de Groot directeur Studentenzaken - Zuyd Hogeschool

Remco Heijmans 3ejaars Facility Management

Ik vond meedoen aan Living Lab zeer interessant, vooral het samenwerken met docenten en medewerkers was zeer leerzaam. Plus: ik had echt het gevoel dat ik een probleem van de school kon oplossen, ik voelde echt de meerwaarde.

Remco Heijmans Derdejaars Facility Management - Zuyd Hogeschool

Joëlle Razenberg 2ejaars student

Het meest leerzaam was dat ik van zoveel verschillende mensen heel veel kan leren. En andersom.

Joëlle Razenberg Tweedejaars student Internationale Business - Zuyd Hogeschool

Monique Smeets Coördinator Studieloopbaancentrum en docent

De samenwerkwerking met studenten, docenten en medewerkers van verschillende opleidingen en diensten was uniek. Allemaal op gelijk niveau en zonder oordelen!

Monique Smeets Coördinator Studieloopbaancentrum en docent - Zuyd Hogeschool

Living Lab – Hogeschool Zuyd

De vraag

Hoe verbeteren we de kwaliteit van het onderwijs in co-creatie met studenten, docenten en medewerkers?

Hogeschool Zuyd wil studenten betrekken bij de verbetering en vernieuwing van het onderwijs. Met de Dienst Studentzaken van Zuyd ontwikkelden we het Zuyd Living Lab.

Het programma

Het Living Lab was een laboratorium waarin meerdere teams over de ervaringen en behoeften van studenten leerden en hun inzichten in onderwijs- en communicatievraagstukken verdiepten. Op basis hiervan ontwikkelden en testten de teams ideeën voor verbetering of vernieuwing van het onderwijs.

Elk team had een eigen casus en volgde een eigen route in het ontwerpproces. Maandelijks kwamen de teams bij elkaar om opdrachten te bespreken, nieuwe tools te leren en de volgende stap te zetten in het ontwerpproces.

Zo deden de deelnemers ervaring op in het co-creëren en leerden ze een andere manier van werken, die ze ook in de dagelijkse praktijk konden inzetten. Studenten, docenten en medewerkers in Heerlen, Maastricht en Sittard deden gedurende drie studiejaren mee aan het Living Lab.

2015-2016

In het studiejaar 2015-2016 gingen drie ontwerpteams van start met een thema dat ze kozen uit een ‘groslijst’ met onderwerpen, die was gebaseerd op de Nationale Studenten Enquête.

  • Het team in Maastricht onderzocht motivatieproblemen onder studenten en ontdekte dat de ‘after-stage-dip’ een veel voorkomende hindernis is. Om dit beter te begeleiden bedacht het team het concept van het Zuyd Living Café.
  • Om studenten beter voor te bereiden op de interdisciplinaire beroepspraktijk ontdekte team Heerlen dat projecten waarin met verschillende disciplines aan een echte casus wordt gewerkt het meeste effect hebben. Het team ontwikkelde handvatten voor Zuyd om deze projecten te organiseren en erover te communiceren.
  • Sittard ontwikkelde voor studenten één digitale toegang tot alle informatie van de opleiding, zoals cijfers, roosters en informatie, waarmee ook makkelijk contact met docenten kon worden gezocht.

2016-2017

In het studiejaar 2016-2017 gingen wederom drie teams aan de slag. Zij werkten twee thema’s van het jaar ervoor verder uit en voegden een nieuw thema toe.

  • In Maastricht ontwikkelde het team het concept van het Zuyd Living Café tot een bewezen concept. Door op onderdelen te prototypen en een proef-café te organiseren werd het concept aangepast, zodat het bijdraagt aan het verminderen en verhelpen van veelsoortige motivatieproblemen van studenten, waaronder de after-stage-dip.
  • In Heerlen gingen ze verder met het thema multidisciplinair samenwerken. Het team ontwikkelde ‘de ideale minor’: een blauwdruk voor een minor waarin interdisciplinair wordt samengew­erkt en die toegankelijk is voor alle studenten van Hogeschool Zuyd.
  • Sittard onderzocht hoe je studenten bij het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs betrekt. Het team dook in het onderwerp ‘betrokkenheid’ en onderzocht hoe je die kan verbeteren. De groep ontwikkelde een buddysysteem, met Buddy Max als boegbeeld.

2017-2018 

In dit studiejaar gaven we het Living Lab op een andere manier vorm. Uit de drie steden werden twee gemende teams samengesteld: het Buddy-team en het Communicatie Lab. Deze teams gingen in kortere labs van drie maanden aan de slag, waarmee we onderzochten of de deelnemers het lab door de kortere duur beter konden combineren met studie en werk.

  • Voor het Buddy-team bleek dit goed te werken. Dit team onderzocht het inzetten van oudere studenten als buddy om jongere studenten te ondersteunen. Het lab leverde een bewezen concept op: een draaiboek voor het inzetten van buddy’s, met bijlagen waarin geteste resultaten zijn beschreven. Drie opleidingen reageerden hier zo enthousiast op dat ze het concept in het daaropvolgende studiejaar in de praktijk hebben getest en toegepast.
  • Voor het Communicatie Lab was de looptijd van drie maanden lastiger. Door tentamens en vakantie vielen er al drie weken uit. Hierdoor werd de planning krap en was er met name te weinig tijd tussen de bijeenkomsten in.
  • Wel is dit team in het laatste Lab over studentcommunicatie in korte tijd veel te weten gekomen over de ontevredenheid rondom de communicatie binnen de hogeschool en de verschillen in beleving tussen studenten, docenten en medewerkers.
  • Dit resulteerde in veel praktisch toepasbare ideeën. De rode draad bleek de wens voor persoonlijke communicatie en het maken van gezamenlijke afspraken, bijvoorbeeld over bereikbaarheid.

De resultaten

De Living Labs hebben tot de volgende resultaten geleid:

  • De vurig gewenste Zuyder-app met één toegang tot alle verschillende systemen.
  • Meerdere minors waarin studenten uit verschillende opleidingen samen leren. De blauwdruk De ideale minorhelpt om deze minors te blijven verbeteren en verdiepen.
  • Een kant-en-klaar concept voor opleidingen om een Living Caféte organiseren dat studenten motiveert, bijvoorbeeld na een stage-dip.
  • Een doorontwikkeld Buddy-systeemdat de betrokkenheid van studenten vergroot en bijdraagt aan een feedbackcultuur. Compleet met draaiboek en uitwerkingen, bijvoorbeeld over werving en beloning. Dit is het daarop volgende studiejaar door drie opleidingen in de praktijk getest.
  • Toepasbare ideeën voor de verbetering van Studentcommunicatie: persoonlijk contact staat centraal, docenten en studenten maken afspraken over bereikbaarheid, en e-mails vanuit de organisatie worden gepersonaliseerd.

Wie waren betrokken

Anne-Marie Kremer en Jonas Piet stelden elk studiejaar het programma samen. Anne-Marie coachte de teams en zorgde voor de kennisoverdracht over de werkwijze. Samen met Jonas leidde ze de gezamenlijke bijeenkomsten, waarbij alle teams en belanghebbenden aanwezig waren.