Mare de Groot realiseren living lab

Als dienst Studentzaken hebben we de taak studenten meer te betrekken bij de ontwikkeling en vernieuwing van het onderwijs. Het realiseren van Living Lab was een voorbeeld van ‘practice what you preach’. We hebben participatie handen en voeten gegeven; we hebben laten zien hoe dat kan.

Mare de Groot directeur Studentenzaken - Zuyd Hogeschool

Remco Heijmans 3ejaars Facility Management

Ik vond meedoen aan Living Lab zeer interessant, vooral het samenwerken met docenten en medewerkers was zeer leerzaam. Plus: ik had echt het gevoel dat ik een probleem van de school kon oplossen, ik voelde echt de meerwaarde.

Remco Heijmans Derdejaars Facility Management - Zuyd Hogeschool

Joëlle Razenberg 2ejaars student

Het meest leerzaam was dat ik van zoveel verschillende mensen heel veel kan leren. En andersom.

Joëlle Razenberg Tweedejaars student Internationale Business - Zuyd Hogeschool

Monique Smeets Coördinator Studieloopbaancentrum en docent

De samenwerkwerking met studenten, docenten en medewerkers van verschillende opleidingen en diensten was uniek. Allemaal op gelijk niveau en zonder oordelen!

Monique Smeets Coördinator Studieloopbaancentrum en docent - Zuyd Hogeschool

Hoe verbeteren we de kwaliteit van het onderwijs in co-creatie met studenten, docenten en medewerkers?

Hogeschool Zuyd wil studenten betrekken bij het invullen van de investeringsagenda voor de verbetering en vernieuwing van het onderwijs. Met de Dienst Studentzaken van Zuyd ontwikkelde CultuurOntwerp het Zuyd Living Lab.

Onder leiding van CultuurOntwerp werkten gedurende drie studiejaren meerdere teams van studenten, docenten en medewerkers in Heerlen, Maastricht en Sittard. Dit leverde de volgende concrete resultaten op.

  • De vurig gewenste Zuyder app voor mobiel met 1 toegang tot alle verschillende systemen.
  • Meerdere minoren waarin studenten uit verschillende opleidingen samen leren. De blauwdruk De ideale minor helpt om deze minoren te verbeteren en verdiepen.
  • Het kant en klare concept voor opleidingen om een Living Café te organiseren dat studenten motiveert, bijvoorbeeld na een stage-dip.
  • Een doorontwikkeld Buddy systeem dat betrokken van studenten vergroot en bijdraagt aan een feedback cultuur. Compleet met draaiboek en uitwerkingen zoals voor werving en beloning, wordt dit het volgende studiejaar door 3 opleidingen in de praktijk getest.
  • Toepasbare ideeën voor de verbetering van Studentcommunicatie, waarbij persoonlijk contact centraal staat, het maken van afspraken tussen docenten en studenten over bereikbaarheid en de personalisatie van emails vanuit de organisatie.

De aanpak

Het Living Lab was een laboratorium waar meerdere teams leerden over de ervaringen en behoeften van studenten. Waar inzichten werden verdiept in onderwijs- en communicatievraagstukken. Op basis hiervan ontwikkelden en testten de teams ideeën voor verbetering of vernieuwing.

Elk team had een eigen casus en volgende de eigen route in het ontwerpproces. Maandelijks kwamen de teams bij elkaar om opdrachten te bespreken, nieuwe tools te leren en de volgende stap te zetten in het ontwerpproces.

Zo deden de deelnemers ervaring op in het co-creeren en leerden ze een andere manier van werken die ze ook in de dagelijkse praktijk kunnen inzetten.

2015-2016

In het studiejaar 2015-2016 hebben de drie ontwerpteams een thema gekozen uit de ‘groslijst’ met onderwerpen die was gebaseerd op de Nationale Studenten Enquête.

In Sittard

Sittard ontwikkelde voor studenten één digitale toegang tot alle informatie zoals cijfers, roosters en informatie van de opleiding en waarmee ook makkelijk contact met docenten gezocht kan worden.

In Heerlen

Om studenten beter voor te bereiden op de interdisciplinaire beroepspraktijk ontdekte team Heerlen dat projecten waarin met verschillende disciplines aan een echte casus wordt samengewerkt hiervoor het best geschikt zijn. Het team ontwikkelde handvatten voor Zuyd om deze projecten te organiseren en te communiceren.

In Maastricht

Maastricht onderzocht motivatieproblemen en ontdekte dat de ‘after-stage-dip’ een veel voorkomende hindernis is. Om dit beter te begeleiden bedacht het team het concept van het Zuyd Living café.

2016-2017

In het studiejaar 2016-2017 gingen wederom drie teams aan de slag. Twee thema’s van het jaar ervoor werden verder uitgewerkt en één nieuw thema werd toegevoegd.

  • In Maastricht ontwikkelde het team het concept van het Living Café toteen bewezen concept. Door op onderdelen te prototypen en een proef-café te organiseren is het concept aangepast, zodat het bijdraagt aan het verminderen en verhelpen van veelsoortige motivatieproblemen van studenten, waaronder de after-stage-dip.
  • In Heerlen gingen ze verder met het thema multidisciplinair samenwerkenen ontwikkelde het team ‘De ideale minor’: een blauwdruk voor deze minor, waarin interdisciplinair wordt samengewerkt en die toegankelijk is voor alle studenten van Zuyd.
  • In Sittard stond de vraag ‘Hoe betrek je studenten bij het ontwikkelen en verbeteren van onderwijs?’ centraal. Het team dook in het onderwerp ‘betrokkenheid’ en onderzocht hoe je die kan verbeteren. Een buddysysteem werd ontwikkeld, met Buddy Max als boegbeeld.

2017-2018

In dit studiejaar gingen niet drie teams tegelijk aan de slag, maar volgden de twee teams elkaar op. De duur van elk lab was slechts drie maanden. We onderzochten of de deelnemers het lab door de kortere duur gemakkelijker konden combineren met studie en werk.

Voor het Buddy team bleek dit te werken. Voor het Communicatie Lab was dit lastiger. Door tentamens en vakantie vielen er drie weken uit tijdens de looptijd van drie maanden. Hierdoor werd de planning erg krap en was er met name te weinig tijd tussen de bijeenkomsten in.

Het Buddy team leverde een bewezen concept af. Een draaiboek is opgeleverd met bijlagen waarin ook geteste resultaten zijn beschreven. Drie opleidingen zijn enthousiast en gaan komend studiejaar buddy’s inzetten en daarmee het concept in de praktijk testen en toepassen.

In het allerlaatste Lab stond Studentcommunicatie centraal. In een korte tijd is het team veel te weten gekomen over de ontevredenheid over de communicatie binnen de hogeschool en de verschillen in beleving tussen studenten, docenten en organisatie. Het leverde veel praktisch toepasbare ideeën op. Rode draad bleek de wens voor persoonlijke communicatie en het maken van gezamenlijke afspraken over bijvoorbeeld bereikbaarheid.

Rol CultuurOntwerp

Anne-Marie Kremer en Jonas Piet stelden elk studiejaar het programma samen. Anne-Marie coachte de teams en zorgde voor de kennisoverdracht over de werkwijze. Samen met Jonas leidde ze de gezamenlijke bijeenkomsten, waarbij alle teams en belanghebbenden aanwezig waren.